Gumarska preduzeća u celom svetu su članovi regionalnih udruženja proizvođača automobilskih guma (u Evropi je to ETRTO) koja određuju dimenzije guma i tolerancije, nosivost i pritisak u gumi za razne kategorije i dimenzije automobilskih guma. Osnovna nomenklatura dimenzija automobilske gume i naplatka je sledeća:

Spoljašnji prečnik (OD) – Prečnik neopterećene gume montirane na preporučeni naplatak i napumpane na preporučenu vrednost pritiska.

Širina preseka (SW) – Širina preseka napumpane gume na mernom naplatku bez bilo kakvog natpisa ili dekoracije.

Visina preseka (SH) – Rastojanje od sedišta venca gume do spoljašnje konture gazećeg sloja napumpane gume – na centralnoj liniji.

Radijus pri statičkom opterećenju (SLR) – Rastojanje između površine puta i centra osovine u uslovima nominalnog opterećenja i nominalnog pritiska u gumi u stanju mirovanja.

Širina preseka opterećene gume (LSW) – Širina poprečnog preseka opterećene gume.

Oblik profila gume – Visina preseka (SH) izražena kao procenat širine preseka (SW).

Automobilska guma je pneumatsko telo koje povezuje vozilo sa površinom puta. Njena funkcija i delovanje, sažeto rečeno, je sledeće:

• Nošenje tereta
• Ublažavanje udaraca
• Prenošenje obrtnog momenta
• Odziv na upravljačke komande
• Efikasno prianjanje na put

Performanse i karakteristike gume moraju ostati stabilne u celom veku njenog trajanja. Takođe, guma mora da omogući optimalan broj pređenih kilometara i obezbedi sigurnost u celom veku trajanja gume.

Pored ovih osnovnih, postoje i mnogi kompleksniji kriterijumi koje mora da zadovolji guma da bi adekvatno odgovorila na performanse savremenih vozila. Ti kriterijumi su:

• Nizak otpor kotrljanja i ušteda goriva
• Nizak nivo buke
• Vožnja velikom brzinom i udobnost.

Automobilska guma koja se nudi na tržištu je sastavljen proizvod izrađen od gumene smeše i tekstilnih, čeličnih ili sintetičkih elemenata za ojačanje. Dole su opisani glavni sastavni delovi.

Gazeći sloj – Prvenstveno obezbeđuje prianjanje na put, pri čemu je podložan habanju, i štiti karkasu koja se nalazi ispod njega.

Čelični pojas – Više slojeva čeličnog tkanja pod malim uglom koji gumi daju čvrstinu, stabilizuju gazeći sloj i sprečavaju prodore u karkasu.

Bočni zid gume – Štiti karkasu i podnosi uvijanje i atmosferske uticaje.

Umetak gume – Radijalni (90º) umetak prenosi sve sile opterećenja, kočenja i upravljanja sa točka na kolovoz i izdržava udarna opterećenja gume pod radnim pritiskom.

Zaptivna ploča – Gumeni sloj kod pneumatika bez unutrašnje gume specijalno razvijen da spreči gubljenje pritiska u gumi.

Žičani obruč – Snop čeličnih žica obruča koji čvrsto naleže na naplatak, omogućava zaptivanje i drži gumu u ispravnom položaju na naplatku.

Punilo iznad jezgra gume – Gumeno punilo iznad jezgra i na donjem delu bočnog zida gume obezbeđuje postepen prelaz sa krutog područja jezgra na fleksibilne bočne zidove gume.

Zaštita noge gume – Sloj čvrste gume koji sprečava eroziju na području noge gume na mestu kontakta sa obodom naplatka.

Automobilske gume su projektovane tako da pri specifičnom pritisku podnose specifično opterećenje. Opterećenje koje guma određene dimenzije može da podnese određeno je pritiskom u gumi. Ako se guma optereti preko određene granice dolazi do suviše velikog otklona. Ako se guma suviše napumpa i pritisak u gumi bude iznad određene granice dolazi do suviše malog otklona.

Predstavljena je samo kontura naplatka. Dizajn i debljina naplatka zavise od proizvođača i utiču na poravnavanje koje je vrlo važno kada se, na primer, radi o zameni pneumatika.

Mnogi misle da otklon znači izbočenost na dnu opterećene pneumatike. U stvari, kao posledica otklona stvarno nastaje izbočina, a otklon je promena radijusa gume pri normalnom opterećenju. Radijus se meri od centra osovine / glavčine do podloge.

Radijus pri nultom opterećenju se meri kad pneumatik nije opterećen. Pneumatik je montiran na naplatak i napumpan propisanim radnim pritiskom.

Radijus pri statičkom opterećenju se meri kad na pneumatik deluje sila težine vozila i korisnog tereta. Statičko opterećenje znači da je pneumatik u stanju mirovanja.

Otklon je razlika između slobodnog radijusa i radijusa pri statičkom opterećenju pneumatika. To je vrednost za koju se snižava osovina pri punom opterećenju vozila. Otklon je izuzetno važan. Pri konstrukciji gume inženjeri uzimaju u obzir određeni procenat otklona. Vožnja sa suviše velikim ili suviše malim otklonom skraćuje vek trajanja gume.

To je dužina puta koji pređe pneumatik pri jednom obrtaju (u mm). Obim kotrljanja pneumatika je važan za određivanje pravilnog odnosa klizanja pneumatika kod vozila sa pogonom na sva 4 točka, kad se na prednjoj osovini koriste manje gume, kao i za obezbeđenje kompatibilnosti dimenzija automobilskih guma pri dvostrukoj montaži.

Uobičajeni naplatak za gume za putnička i laka transportna vozila "C" naziva se naplatak sa spuštenim centrom jer je, radi lakše montaže, sredina malo spuštena. Oznaka naplatka (npr. 7 J x 15 H2) znači sledeće:

Prema nahođenju proizvođača (Ispod linije)

H = jednostrano zaokružena izbočina na spoljašnjem ramenu (ranije H1)

H2 = dvostrano zaokružena izbočina na oba ramena

FH = pljosnata izbočina na spoljašnjem ramenu (ranije FHA1)

EH2 = produžena izbočina na oba ramena

Izbočina – Hump H

Tačne mere i vrednosti u vezi sa konkretnim naplatkom, kao što su dimenzije, tolerancije i čvrstina, zahtevajte od proizvođača naplatka.

Postoje razne forme oznaka za dimenziju gume koje se razlikuju s obzirom na tip gume. Oznake za dimenziju gume treba posmatrati na isti način kao i sastavne delove vozila, što znači da vozač mora proveriti da li gume na njegovom vozilu nose tačno one oznake koje su navedene u priručniku za vozilo, odnosno da li imaju alternativne, odobrene oznake gume. Većina oznaka označava dimenzije, tip konstrukcije, nosivost i dozvoljenu brzinu.

OZNAKE ZA DIMENZIJU

Dole su navedene tipične oznake koje se nalaze na gumi:

1 – Širina preseka gume u mm.

2 – Odnos između visine i širine preseka u %.

3 – Konstrukcija gume (R = radijalna).

4 – Prečnik naplatka u inčima.

5 – Najveća nosivost (indeks nosivosti):

95 = 690 kg po gumi

112/110 = 1120 kg po gumi – jednostruka montaža

1060 kg po gumi – dvostruka montaža.

6 – Simbol brzine (T = 190 km/h, R = 170 km/h).

7 – TUBELESS – guma bez unutrašnje gume.

8 – Homologacija u skladu sa ECE R-30/R-54 (izdržljivost, buka).

9 – Lokacija indikatora dubine profila – 6x.

10 – M&S (blato i sneg) - zimska guma.

11 – Testirana i odobrena za upotrebu u teškim snežnim uslovima.

12 – Datum proizvodnje (W-nedelja, Y-godina: decenija 1990-1999< ).

13 – Simbol usklađenosti sa zahtevima Ministarstva transporta (DOT).

14 – DOT šifra proizvođača.

15 – Država proizvodnje.

16 – Trgovačko ime.

17 – Podaci o konstrukciji gume (DOT).

18 – Oznaka za opterećenje i pritisak (DOT).

19 – Konstrukcija gume (radijalna).

20 – Sigurnosna upozorenja za montažu i upotrebu guma (SAD).

Za jasniju predstavu mogu vam pomoći sledeća objašnjenja:

POZICIJA 1 – Širina preseka gume je linearno rastojanje u milimetrima između spoljašnjih strana bočnih zidova napumpane gume, pri čemu se ne uzimaju u obzir izbočeni delovi nastali zbog oznaka, dekoracija i zaštitnih rubova.

INDEKS NOSIVOSTI označava maksimalno opterećenje koje data guma može da podnese pri maksimalnoj brzini označenoj simbolom brzine.

Ne važi za simbole brzine V, W, Y i Z.